توضیحات
۱. این دارو چیست و چه کاربردی دارد؟
- وینکریستین برای درمان سرطان استفاده می‌شود.
۲. پیش از مصرف این دارو چه نکاتی را باید بدانید؟
هشدار
هشدار مهم
این دارو فقط باید داخل ورید تزریق شود. تجویز آن از راه‌های دیگر می‌تواند کشنده باشد. اگر در این مورد سؤالی دارید، با پزشک صحبت کنید.
هشدار محل تزریق
اگر دارو از رگ خارج شود، ممکن است باعث آسیب بافتی شود. در صورت مشاهده قرمزی، سوزش، درد، تورم، تاول، زخم پوستی یا نشت مایع در محل ورود دارو، فوراً به پرستار اطلاع دهید.
- اگر به وینکریستین، هر یک از ترکیبات این دارو، یا هر دارو، ماده غذایی یا ماده دیگری حساسیت دارید، پزشک را مطلع کنید. نوع حساسیت و علائمی را که داشته‌اید برای پزشک توضیح دهید.
- اگر به سندرم شارکو-ماری-توث (Charcot-Marie-Tooth) مبتلا هستید.
موارد فوق شامل تمام داروها یا بیماری‌هایی که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند نیست. تمام داروهای مصرفی خود (شامل داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه، فرآورده‌های طبیعی و ویتامین‌ها) و همچنین همه بیماری‌ها و مشکلات پزشکی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید. پزشک یا داروساز باید بررسی کند که مصرف این دارو با توجه به وضعیت سلامتی و سایر داروهای شما بی‌خطر است یا خیر.
نکته مهم
بدون مشورت با پزشک، مصرف هیچ دارویی را شروع یا قطع نکنید و مقدار مصرف آن را تغییر ندهید.
- به همه اعضای تیم درمان خود، از جمله پزشکان، پرستاران، داروسازان و دندان‌پزشکان، اطلاع دهید که این دارو را مصرف می‌کنید.
- آزمایش‌های خون و سایر آزمایش‌های آزمایشگاهی را طبق برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده است انجام دهید.
- در برخی افراد هنگام مصرف داروهای مشابه این دارو مشکلات تنفسی گزارش شده است. بیشتر این موارد در افرادی رخ داده که هم‌زمان میتومایسین (Mitomycin) نیز دریافت می‌کردند. مشکلات تنفسی ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت پس از مصرف این داروها و حتی تا ۲ هفته پس از میتومایسین رخ دهند. اگر دچار مشکل تنفسی شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- با مصرف این دارو ممکن است تعداد سلول‌های خونی کاهش پیدا کند. اگر تعداد سلول‌های خون خیلی پایین بیاید، ممکن است خطر خونریزی، عفونت یا کم‌خونی افزایش یابد. در صورت بروز علائم عفونت مانند تب، لرز یا گلودرد، کبودی یا خونریزی بدون علت، یا خستگی و ضعف شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- اگر دچار ناراحتی معده، استفراغ، اسهال یا کاهش اشتها شدید، با پزشک صحبت کنید. ممکن است راه‌هایی برای کاهش این عوارض وجود داشته باشد.
- برای کمک به کاهش یبوست ممکن است طبق دستور پزشک لازم باشد مایعات بیشتری بنوشید، فعالیت بدنی داشته باشید یا فیبر بیشتری به رژیم غذایی خود اضافه کنید. درباره استفاده از نرم‌کننده مدفوع یا ملین با پزشک مشورت کنید.
- اگر ۶۵ سال یا بیشتر دارید، این دارو را با احتیاط مصرف کنید؛ زیرا ممکن است احتمال بروز عوارض جانبی بیشتر باشد.
- اگر بیمار کودک است، این دارو باید با احتیاط مصرف شود؛ زیرا احتمال برخی عوارض جانبی ممکن است در کودکان بیشتر باشد.
- این دارو ممکن است بر باروری اثر بگذارد و باعث دشواری در باردار شدن یا پدر شدن شود. این مشکل ممکن است به حالت طبیعی بازگردد، اما گاهی ممکن است پایدار بماند. اگر درباره این موضوع سؤالی دارید، با پزشک مشورت کنید.
- برای زنان: این دارو ممکن است به جنین آسیب برساند. اگر احتمال بارداری وجود دارد، در طول مصرف این دارو باید از روش مؤثر پیشگیری از بارداری استفاده شود. اگر باردار شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- برای زنان: اگر در دوران شیردهی هستید، پزشک را مطلع کنید. لازم است درباره خطرات احتمالی برای نوزاد با پزشک صحبت کنید.
۳. این دارو چگونه مصرف می‌شود؟
این دارو را دقیقاً مطابق دستور پزشک دریافت کنید. تمام اطلاعاتی را که در اختیار شما قرار می‌گیرد مطالعه کرده و دستورالعمل‌ها را با دقت رعایت کنید.
- این دارو به‌صورت تزریق داخل وریدی طی مدت مشخص تجویز می‌شود.
اگر یک نوبت مصرف دارو فراموش شد
- برای اطلاع از اقدام مناسب با پزشک تماس بگیرید.
در صورت مصرف بیش از مقدار توصیه‌شده
- اگر احتمال می‌دهید دارو بیش از مقدار توصیه‌شده مصرف شده است، فوراً با مرکز کنترل مسمومیت‌ها تماس بگیرید یا به مرکز درمانی مراجعه کنید. نام دارو، مقدار و زمان مصرف را اطلاع دهید یا بسته دارو را همراه داشته باشید.
۴. عوارض جانبی احتمالی چیست؟
عوارض جدی و علائم نیازمند اقدام فوری
هشدار و احتیاط
هرچند عوارض جدی ممکن است نادر باشند، در برخی افراد عوارض شدید و حتی تهدیدکننده زندگی رخ می‌دهد. اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به مرکز درمانی مراجعه کنید.
علائم واکنش آلرژیک
- بثورات پوستی، کهیر یا خارش
- قرمزی، تورم، تاول‌زدگی یا پوسته‌ریزی پوست، با یا بدون تب
- خسخس سینه یا احساس فشار و تنگی در قفسه سینه یا گلو
- دشواری در تنفس، بلع یا صحبت کردن
- گرفتگی یا تغییر غیرمعمول صدا
- تورم دهان، صورت، لب‌ها، زبان یا گلو.
سایر علائم جدی
- علائم مشکلات کلیوی مانند ناتوانی در دفع ادرار، تغییر در مقدار ادرار، وجود خون در ادرار یا افزایش قابلتوجه وزن.
- علائم فشار خون بالا یا پایین، مانند سردرد بسیار شدید، سرگیجه، غش یا تغییر در بینایی.
- علائم کم‌آبی بدن مانند خشکی پوست، دهان یا چشم‌ها، تشنگی، ضربان سریع قلب، سرگیجه، تنفس سریع یا گیجی.
- یبوست شدید یا درد شدید شکم؛ این موارد ممکن است نشانه یک مشکل شدید روده‌ای باشند.
- مشکل در دفع ادرار، درد هنگام ادرار، خروج ادرار به‌صورت جریان ضعیف یا قطره‌قطره، یا افزایش دفعات ادرار.
مشکلات سیستم عصبی
با مصرف این دارو مشکلات سیستم عصبی گزارش شده است.
این مشکلات می‌توانند شامل احساس غیرطبیعی سوزش، بی‌حسی یا گزگز، ضعف عضلانی، مشکل در راه رفتن، تغییر تعادل، ناتوانی در حرکت بخشی از بدن (فلج)، از دست دادن بینایی یا سایر تغییرات بینایی، سرگیجه، ناتوانی در کنترل حرکات چشم، تشنج، کاهش شنوایی که ممکن است طولانی‌مدت باشد، یا درد گلو، گردن یا فک باشند.
در صورت بروز هر یک از این علائم، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
مشکلات کبدی
مشکلات شدید و گاهی کشنده کبدی با این دارو گزارش شده است.
اگر علائمی مانند ادرار تیره، خستگی، کاهش اشتها، ناراحتی یا درد معده، مدفوع روشن‌رنگ، استفراغ یا زرد شدن پوست یا چشم‌ها داشتید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
سایر عوارض جانبی
هر دارویی ممکن است عارضه جانبی داشته باشد، اما بسیاری از افراد هیچ عارضه‌ای ندارند یا فقط عوارض خفیف را تجربه می‌کنند. اگر عارضه‌ای شما را آزار می‌دهد یا برطرف نمی‌شود، با پزشک تماس بگیرید یا به مرکز درمانی مراجعه کنید.
- ریزش مو.
- یبوست، اسهال، ناراحتی معده، استفراغ یا کاهش اشتها.
- گرفتگی شکم.
- کاهش وزن.
- احساس خستگی یا ضعف.
- سردرد.
- درد کمر، استخوان، مفاصل یا عضلات.
۵. دارو را چگونه نگهداری کنیم؟
- اگر لازم است این دارو را در منزل نگهداری کنید، درباره شرایط نگهداری آن با پزشک، پرستار یا داروساز مشورت کنید.
